Araklı’nın tarih kokan köyü Taşgeçit (Golaşa): Taş köprüleri, hanları ve kültürel mirasıyla Karadeniz’in saklı rotası
Trabzon haber : Doğa-Tarih Derneği, Karadeniz’deki kültür ve doğa mirasını tanıtmak amacıyla Araklı’nın Taşgeçit (Golaşa) Mahallesi’nde kapsamlı bir keşif etkinliği düzenledi. Katılımcılar, köyün tarihi köprülerinden geleneksel yaşam kültürüne kadar birçok değeri yerinde deneyimledi.
Golaşa: Tarih, doğa ve kültürün buluştuğu köy
Doğa-Tarih Derneği tarafından organize edilen etkinlik, Araklı’nın doğa ve tarih bakımından zengin köylerinden biri olan Taşgeçit (Golaşa) Mahallesi’nde gerçekleştirildi. Etkinlik kapsamında katılımcılar, köyün tarihi dokusunu yansıtan taş köprüleri, eski hanları, camileri, değirmenleri ve şelaleleri ziyaret etti.
Köyün geleneksel yaşam kültürünü belgeleyen fotoğrafçılar, yerel halkın özgün giyim-kuşam tarzlarını kayıt altına alarak bölgenin yaşayan kültürel mirasına önemli bir katkı sundu.
Sonbaharın renkleriyle tarih buluştu
Etkinliğe katılanlar, sonbaharın en güzel tonlarıyla bezenmiş Karadeniz doğasında yürüyüşler yaparak hem doğayı hem tarihi bir arada deneyimledi. Köy halkının sürdürdüğü geleneksel üretim biçimlerini tanıyan katılımcılar, yerel ürünlerden satın alarak bölge ekonomisine destek verdi.
Araklı merkezine 36 kilometre uzaklıkta yer alan Taşgeçit (Golaşa) Mahallesi, dört tarihi taş kemer köprüsü, tarihi camisi, eski okulu, han kalıntıları ve geleneksel mimari evleriyle dikkat çekiyor.
Roma’dan Osmanlı’ya uzanan bir yolun hikâyesi
Taşgeçit (Golaşa) Mahallesi, Roma döneminde Satala Garnizon Kenti’nin denize açılan kapısı ve doğu savunma hattı olarak önem taşıyordu. Bizans ve Osmanlı dönemlerinde ise Araklı (Sürmene) Limanı’nı Bayburt, Gümüşhane ve Erzincan’a bağlayan tarihi Karadere kervan yolunun üzerinde stratejik bir durak konumundaydı.
Bir zamanlar ticaretin kalbi olan Golaşa Hanları, 1970’li yıllara kadar konaklama ve ticaret merkezi olarak faaliyet gösterdi. Bugün ise yalnızca Golaşa-Taşgeçit köprüsü restore edilmiş durumda; diğer tarihi hanlar ve köprüler bakımsızlık nedeniyle yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya.
Acil koruma ve restorasyon çağrısı
Köydeki dört taş kemer köprüden üçü, ciddi hasar görmüş ve acil korumaya ihtiyaç duyuyor. Uzmanlar, bu yapıların hem mimari hem de tarihî kimliğini koruyacak şekilde restore edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Tarihi çarşı dokusu, taş evleri ve vadinin doğal manzarasıyla birleştiğinde Golaşa, potansiyel bir kültür-turizm destinasyonu olarak öne çıkıyor. Ancak gerekli koruma çalışmaları yapılmadığı takdirde bu mirasın hızla yok olacağına dikkat çekiliyor.
Doğal güzellikleri koruma bilinci
Taşgeçit (Golaşa) Mahallesi, yolları ve altyapısı bakımından örnek gösterilecek düzeyde olsa da çevre temizliği konusunda sorun yaşıyor. Şelale çevresine ve dere yataklarına bırakılan çöpler, hem doğal dokuyu hem de köyün turistik değerini tehdit ediyor.
Etkinlik kapsamında bölgeye gelen Doğa-Tarih Derneği gönüllüleri, çöpleri toplayarak çevre bilinci oluşturdu. Dernek yetkilileri, köy muhtarlığı, belediye ve kaymakamlığın çevre farkındalığı konusunda daha etkin çalışmalar yapması gerektiğini vurguladı.
Karadeniz’in unutulmuş mirası yeniden hatırlanmalı
Taşgeçit (Golaşa) Mahallesi; taş köprüleri, han kalıntıları, tarihi camisi ve eşsiz doğasıyla Karadeniz’in en özel kültürel rotalarından biri. Doğa-Tarih Derneği’nin düzenlediği etkinlik, yalnızca bir gezi değil; aynı zamanda geçmişin izlerini geleceğe taşıma sorumluluğunu hatırlatan bir farkındalık adımı oldu.

